De Groene Kamer : historisch interieur Prins Hendrikkade 142 te Amsterdam : onderzoek naar kleur- en verflaagopbouw [collectie Amsterdam Museum, inv. nr. HI 11] [RM4178]
TitelDe Groene Kamer : historisch interieur Prins Hendrikkade 142 te Amsterdam : onderzoek naar kleur- en verflaagopbouw [collectie Amsterdam Museum, inv. nr. HI 11] [RM4178]
Projectleider Sanne Berbers
Onderzoeker(s)
Corporatieve auteur
Jaar van uitgave2019
MateriaalOnderzoekdossier
SamenvattingDe Groene Kamer is een historisch interieur oorspronkelijk afkomstig uit het pand Prins Hendrikkade 142 te Amsterdam. Sinds de verwijdering uit de opstelling in het Stedelijk Museum in de jaren 70 wordt de kamer opgeslagen in kisten in het depot van het Amsterdam Museum. Het gebouw waar de kamer oorspronkelijk voor gemaakt is, wordt nu omgebouwd tot opleidingscentrum voor ambtenaren van de gemeente Amsterdam. Een gedeelte van de originele betimmering werd weer teruggeplaatst op de plek waarvoor hij gemaakt is. Dit ging gepaard met een restauratie die vragen opriep over het oorspronkelijke uiterlijk van de kamer. Om meer informatie te verkrijgen zijn monsters genomen op verschillende onderdelen van de betimmering. Deze zijn onderzocht met Optische microscopie en Scanning Elektronen Microscopie met Energiedispersieve Röntgenanalyse (SEM-EDX). Dit om de laagopbouw van de schilderingen te bekijken en meer informatie over de gebruikte pigmenten te verkrijgen.
De verfmonsters van de Groene Kamer duiden op een veel roeriger restauratiegeschiedenis dan gedocumenteerd. Bij veel monsters werd een dik verfpakket aangetroffen, door de grote verschillen in het verfpakket is het lastig om lagen in verschillende monsters met elkaar in verband te brengen. Er zijn waarschijnlijk vaker kleine dingen bijgewerkt in plaats van dat alle gedeeltes van de kamer in een keer zijn behandeld in één restauratiecampagne.
Vooral de binnenkant van de kamer lijkt vaak grondig gerestaureerd te zijn geweest, de monsters aan de buitenkant van de kamer (de achterkanten van deuren) bevatten veel verflagen op basis van loodwit, deze ontbreken echter volledig bij de meeste monsters aan de binnenkant van de kamer waarbij alle lagen op basis van zinkwit zijn. Hier zijn dus géén verflagen meer aanwezig die ouder zijn dan ca. 1850. Er zijn een aantal monsters waarbij we mogelijk nog de originele verflagen zien, die bevinden zich allemaal aan de buitenzijde en zijn nu niet meer groen. Echter uit de onderste gekleurde lagen blijkt dat ze ooit groen zijn geweest, met verf op basis van orpiment, Pruisisch blauw en gele okers. Monster 06 aan de binnenkant van de lijkt als enige monster aan de binnenkant niet volledig gestript van zijn oudere verflagen maar bevat naast een dik pakket lagen op basis van zinkwit ook een groene laag van loodwit en een nu oranje laag met orpiment en met waarschijnlijk Pruisisch blauw. Er zijn in geen van de verfmonsters indicaties gevonden voor een andere kleur dan groen, waarmee de kamer zijn groene naam eer aan doet.
De verfmonsters van de Groene Kamer duiden op een veel roeriger restauratiegeschiedenis dan gedocumenteerd. Bij veel monsters werd een dik verfpakket aangetroffen, door de grote verschillen in het verfpakket is het lastig om lagen in verschillende monsters met elkaar in verband te brengen. Er zijn waarschijnlijk vaker kleine dingen bijgewerkt in plaats van dat alle gedeeltes van de kamer in een keer zijn behandeld in één restauratiecampagne.
Vooral de binnenkant van de kamer lijkt vaak grondig gerestaureerd te zijn geweest, de monsters aan de buitenkant van de kamer (de achterkanten van deuren) bevatten veel verflagen op basis van loodwit, deze ontbreken echter volledig bij de meeste monsters aan de binnenkant van de kamer waarbij alle lagen op basis van zinkwit zijn. Hier zijn dus géén verflagen meer aanwezig die ouder zijn dan ca. 1850. Er zijn een aantal monsters waarbij we mogelijk nog de originele verflagen zien, die bevinden zich allemaal aan de buitenzijde en zijn nu niet meer groen. Echter uit de onderste gekleurde lagen blijkt dat ze ooit groen zijn geweest, met verf op basis van orpiment, Pruisisch blauw en gele okers. Monster 06 aan de binnenkant van de lijkt als enige monster aan de binnenkant niet volledig gestript van zijn oudere verflagen maar bevat naast een dik pakket lagen op basis van zinkwit ook een groene laag van loodwit en een nu oranje laag met orpiment en met waarschijnlijk Pruisisch blauw. Er zijn in geen van de verfmonsters indicaties gevonden voor een andere kleur dan groen, waarmee de kamer zijn groene naam eer aan doet.
TrefwoordenVerf- en schildersambachten. Afwerking in kleur, kleuronderzoek, pigmenten, interieurs (bouwonderdeel), stijlkamers, groene pigmenten, zinkwit, verguldingen, schouwen (stookplaats)
Monumentnummer4178
MonumentnaamGroene Kamer
Monument landNederland
Monument provincieNoord-Holland
Monument gemeenteAmsterdam (gemeente)
Monument plaatsAmsterdam (stad)
Monument straatPrins Hendrikkade 142
AnalysemethodeMicroscopie
SEM-EDX
SEM-EDX
Werknummer2018-130
Classificatiecode698.1
| Exemplaarnummer | Plaatscode | Uitleencategorie | Filiaal | Uitleenstatus |
|---|---|---|---|---|
| D2018-130 | Digitaal | NIET | Amsterdam | beschikbaar |
| Exemplaarnummer | D2018-130 |
| Plaatscode | Digitaal |
| Uitleencategorie | NIET |
| Filiaal | Amsterdam |
| Uitleenstatus | beschikbaar |