Maurits Lodewijk van Nassau-LaLecq te paard, ca. 1670, onbekende kunstenaar : onderzoek naar verwijdering van zinkwit retouches [collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, inv. nr. C250]
TitelMaurits Lodewijk van Nassau-LaLecq te paard, ca. 1670, onbekende kunstenaar : onderzoek naar verwijdering van zinkwit retouches [collectie Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, inv. nr. C250]
Projectleider Sanne Berbers
Corporatieve auteur
Jaar van uitgave2020
MateriaalOnderzoekdossier
SamenvattingOp het schilderij Maurits Lodewijk van Nassau-LaLecq (1631-1683) te paard werd tijdens de huidige restauratie duidelijk dat er verschillende restauratie campagnes aanwezig zijn. Met name de retouches op basis van zinkwit in de luchtpartij van het schilderij, waarschijnlijk aangebracht door de restaurator Nico van Bohemen in de jaren 50 of 60 zijn wit uitgeslagen en erg storend voor het gehele beeld van het schilderij. Dit is een bekend fenomeen bij retouches die aan Nico van Bohemen worden toegekend en wordt ook wel ‘de ziekte van Van Bohemen’ genoemd. Bij vorige restauraties van schilderijen met Van Bohemen retouches is gebleken dat bij onvolledige verwijdering van de retouches de witte uitslag kan terugkeren, waardoor het van extra belang is dat de retouches zo volledig mogelijk worden verwijderd.
Naast de door de restaurator geïdentificeerde Van Bohemenretouches, waarvan werd bevestigd dat deze op basis van zinkwit waren, zijn een aantal onderliggende retouches op basis van zinkwit en loodwit geïdentificeerd. Deze zijn afkomstig van eerdere restauraties dan die Van Bohemen. Op een aantal locaties met Van Bohemen retouches werden alleen nog spoor-concentraties van zinkwit gemeten. Dit duidt op de zo goed als volledige verwijdering van de retouches. Mogelijke zou de migratie van zink in de ondergelegen verflagen de aanwezigheid van deze spoor-concentraties zink verklaren. Dit is echter niet vast te stellen zonder verder onderzoek met verfdwarsdoorsnedes.
Tijdens het onderzoek is ook gekeken naar het pigmentgebruik op andere gedeeltes van het schilderij, hierbij werd geconstateerd dat het schilderij een grondering op basis van kalk/krijt, loodwit en okers heeft. Daarnaast werd loodtingeel, vermiljoen en beenderzwart gevonden als respectievelijk geel, rood en zwart pigment.
Naast de door de restaurator geïdentificeerde Van Bohemenretouches, waarvan werd bevestigd dat deze op basis van zinkwit waren, zijn een aantal onderliggende retouches op basis van zinkwit en loodwit geïdentificeerd. Deze zijn afkomstig van eerdere restauraties dan die Van Bohemen. Op een aantal locaties met Van Bohemen retouches werden alleen nog spoor-concentraties van zinkwit gemeten. Dit duidt op de zo goed als volledige verwijdering van de retouches. Mogelijke zou de migratie van zink in de ondergelegen verflagen de aanwezigheid van deze spoor-concentraties zink verklaren. Dit is echter niet vast te stellen zonder verder onderzoek met verfdwarsdoorsnedes.
Tijdens het onderzoek is ook gekeken naar het pigmentgebruik op andere gedeeltes van het schilderij, hierbij werd geconstateerd dat het schilderij een grondering op basis van kalk/krijt, loodwit en okers heeft. Daarnaast werd loodtingeel, vermiljoen en beenderzwart gevonden als respectievelijk geel, rood en zwart pigment.
Trefwoordenonderzoek van schilderijen, schilderijen op doek, olieverfschilderingen, 17e eeuw, restauratie, geretoucheerd, pigmenten, zinkwit
Persoonstrefwoord Nico van Bohemen
AnalysemethodeXRF
Werknummer2019-116
Classificatiecode75.001.5
Collection: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed
Title: Maurits Lodewijk van Nassau-LaLecq (1631-1683) te paard
Artist: Unknown
Object number: C250
Title: Maurits Lodewijk van Nassau-LaLecq (1631-1683) te paard
Artist: Unknown
Object number: C250
| Exemplaarnummer | Plaatscode | Uitleencategorie | Filiaal | Uitleenstatus |
|---|---|---|---|---|
| D2019-116 | Digitaal | NIET | Amsterdam | beschikbaar |
| Exemplaarnummer | D2019-116 |
| Plaatscode | Digitaal |
| Uitleencategorie | NIET |
| Filiaal | Amsterdam |
| Uitleenstatus | beschikbaar |