Dwarsdoorsneden-onderzoek plafondschildering (1720) vervaardigd door Hermanus Noordkerk : binnenkamer, Groenburgwal 56, Amsterdam
TitelDwarsdoorsneden-onderzoek plafondschildering (1720) vervaardigd door Hermanus Noordkerk : binnenkamer, Groenburgwal 56, Amsterdam
Projectleider Margriet H. van Eikema Hommes
Onderzoeker(s)
Corporatieve auteur
Jaar van uitgave2023
MateriaalOnderzoekdossier
SamenvattingDit rapport beschrijft de resultaten van het dwarsdoorsnedenonderzoek door het Rijkserfgoedlaboratorium ten behoeve van de restauratie van de omstreeks 1720 vervaardigde plafondschildering in de binnenkamer van Groenburgwal 56 te Amsterdam. Deze schildering is een jeugdwerk van de bekende rechtsgeleerde Hermanus Noordkerk (1702-1771), die aanvankelijk als schilder was opgeleid. Noordkerk maakte de voorstelling voor zijn vader, die het pand had laten bouwen. (...) Noordkerks schildering bestaat uit acht doeken gevat in houten lijstwerk in Lodewijk XV stijl: een centrale klavervormige voorstelling met Flora en Zephyrus, met aan elke korte zijde een
ovaal doek met een putto, en vier hoekstukken met elk een bladerkrans in verschillende stadia van het jaar, en tenslotte een kleine doek boven de deur dat een grove moderne schildering heeft met vogels en bloemen tegen een blauwe achtergrond.
Tegenwoordig zijn de kransen in de hoekstukken weergegeven met een grof geschilderde felblauwe strik en tegen een wolkenlucht. Schoonmaaktesten door Astrid van den Berg, restaurator van schilderijen en beschilderde objecten, deden vermoeden dat dit overschilderingen zijn en dat de kransen oorspronkelijk een felroze achtergrond hadden. Om hier uitsluitsel over te krijgen zijn door het Rijkserfgoedlaboratorium van de RCE in totaal zes verfmonsters genomen: vier uit een van de hoekstukken, een uit een roze roos op het middendoek, en een uit het smalle doek boven de deur. Hiervan zijn verfdwarsdoorsneden gemaakt om de opbouw van de verflagen te bestuderen en de gebruikte pigmenten te analyseren. Daartoe zijn deze dwarsdoorsneden onderzocht met de lichtmicroscoop en met
SEM-EDX. (...)
ovaal doek met een putto, en vier hoekstukken met elk een bladerkrans in verschillende stadia van het jaar, en tenslotte een kleine doek boven de deur dat een grove moderne schildering heeft met vogels en bloemen tegen een blauwe achtergrond.
Tegenwoordig zijn de kransen in de hoekstukken weergegeven met een grof geschilderde felblauwe strik en tegen een wolkenlucht. Schoonmaaktesten door Astrid van den Berg, restaurator van schilderijen en beschilderde objecten, deden vermoeden dat dit overschilderingen zijn en dat de kransen oorspronkelijk een felroze achtergrond hadden. Om hier uitsluitsel over te krijgen zijn door het Rijkserfgoedlaboratorium van de RCE in totaal zes verfmonsters genomen: vier uit een van de hoekstukken, een uit een roze roos op het middendoek, en een uit het smalle doek boven de deur. Hiervan zijn verfdwarsdoorsneden gemaakt om de opbouw van de verflagen te bestuderen en de gebruikte pigmenten te analyseren. Daartoe zijn deze dwarsdoorsneden onderzocht met de lichtmicroscoop en met
SEM-EDX. (...)
Trefwoordenplafondschilderingen, schildering op doek, pigmentanalyse, stucplafonds
Persoonstrefwoord Hermanus Noordkerk
Monumentnummer1273
Monument landNederland
Monument provincieNoord-Holland
Monument plaatsAmsterdam (stad)
Monument straatGroenburgwal 56
AnalysemethodeMicroscopie
SEM-EDX
SEM-EDX
Werknummer2023-043
Classificatiecode667.622
| Exemplaarnummer | Plaatscode | Uitleencategorie | Filiaal | Uitleenstatus |
|---|---|---|---|---|
| D2023-043 | Digitaal | NIET | Amsterdam | beschikbaar |
| Exemplaarnummer | D2023-043 |
| Plaatscode | Digitaal |
| Uitleencategorie | NIET |
| Filiaal | Amsterdam |
| Uitleenstatus | beschikbaar |