Eetzaal Huis te Manpad, Heemstede : dwarsdoorsneden- en bindmiddelonderzoek schilderijen en architectuurafwerking
TitelEetzaal Huis te Manpad, Heemstede : dwarsdoorsneden- en bindmiddelonderzoek schilderijen en architectuurafwerking
Projectleider Margriet H. van Eikema Hommes
Verantwoordelijke(n)
Corporatieve auteur
Jaar van uitgave2025
MateriaalOnderzoekdossier
SamenvattingDit rapport beschrijft de resultaten van het onderzoek dat door het RCE-Rijkserfgoedlaboratorium is uitgevoerd aan de eetzaal van de buitenplaats Huis te Manpad
in Heemstede (Monumentnummer: 46741). Dit buitenhuis is in 1767-1770 ingrijpend verbouwd door David van Lennep. Aan de achterzijde kwam een aanbouw met in het midden een eetzaal (circa achtenhalf bij zesenhalve meter), grotendeels uitgevoerd in late Lodewijk XV stijl. Het stucplafond heeft bloem- en blader-decoraties. De wanden hebben geschilderde behangsels van Jurriaan Andriessen (gesigneerd in 1770): zes arcadische landschappen omgeven door een trompe l’oeil geschilderd zandstenen kader, en tegenover de schouw een trompe-l’oeil-voorstelling van een stenen nis met een borstbeeld van Ceres en putti. De behangsels zijn boven een lambrisering geplaatst, die rondom doorloopt. Boven de entreedeur zit een trompe l’oeil geschilderd stenen portretmedaillon met Minerva in een gesneden lijst.
De eetzaal wordt momenteel gerestaureerd als onderdeel van de restauratie en verduurzaming van het gehele buitenhuis. Opdrachtgevers zijn Stichting Huis te Manpad en de familie Witteveen. Doel van de restauratie van de eetzaal is deze zo dicht mogelijk terugbrengen naar de oorspronkelijke verschijning. Daartoe zijn de behangsels gerestaureerd en wordt de originele kleurafwerking van de betimmering en het stucplafond gereconstrueerd.
Ter ondersteuning van de restauratoren en kleuronderzoekers heeft het RCE- Rijkserfgoedlaboratorium (najaar 2024 t/m zomer 2025) onderzoek uitgevoerd naar de behangsels, de betimmering en het stucplafond. Dit betrof verfdwarsdoorsneden onderzoek (optische microscopie en SEM-EDX), bindmiddelanalyse met GCMS van verflagen van de betimmering en MA-XRF-imaging aan een deel van het bovendeurstuk.
in Heemstede (Monumentnummer: 46741). Dit buitenhuis is in 1767-1770 ingrijpend verbouwd door David van Lennep. Aan de achterzijde kwam een aanbouw met in het midden een eetzaal (circa achtenhalf bij zesenhalve meter), grotendeels uitgevoerd in late Lodewijk XV stijl. Het stucplafond heeft bloem- en blader-decoraties. De wanden hebben geschilderde behangsels van Jurriaan Andriessen (gesigneerd in 1770): zes arcadische landschappen omgeven door een trompe l’oeil geschilderd zandstenen kader, en tegenover de schouw een trompe-l’oeil-voorstelling van een stenen nis met een borstbeeld van Ceres en putti. De behangsels zijn boven een lambrisering geplaatst, die rondom doorloopt. Boven de entreedeur zit een trompe l’oeil geschilderd stenen portretmedaillon met Minerva in een gesneden lijst.
De eetzaal wordt momenteel gerestaureerd als onderdeel van de restauratie en verduurzaming van het gehele buitenhuis. Opdrachtgevers zijn Stichting Huis te Manpad en de familie Witteveen. Doel van de restauratie van de eetzaal is deze zo dicht mogelijk terugbrengen naar de oorspronkelijke verschijning. Daartoe zijn de behangsels gerestaureerd en wordt de originele kleurafwerking van de betimmering en het stucplafond gereconstrueerd.
Ter ondersteuning van de restauratoren en kleuronderzoekers heeft het RCE- Rijkserfgoedlaboratorium (najaar 2024 t/m zomer 2025) onderzoek uitgevoerd naar de behangsels, de betimmering en het stucplafond. Dit betrof verfdwarsdoorsneden onderzoek (optische microscopie en SEM-EDX), bindmiddelanalyse met GCMS van verflagen van de betimmering en MA-XRF-imaging aan een deel van het bovendeurstuk.
Trefwoordenbeschilderde behangen, betimmeringen, stucplafonds, kleuronderzoek, bindmiddelen, pigmentanalyse
Persoonstrefwoord Jurriaan Andriessen
Monumentnummer46741
MonumentnaamHuis te Manpad
Monument landNederland
Monument provincieNoord-Holland
Monument plaatsHeemstede
AnalysemethodeSEM-EDX
Microscopie
XRF
Microscopie
XRF
Werknummer2024-113
| Exemplaarnummer | Plaatscode | Uitleencategorie | Filiaal | Uitleenstatus |
|---|---|---|---|---|
| D2024-113 | Digitaal | NIET | Amsterdam | beschikbaar |
| Exemplaarnummer | D2024-113 |
| Plaatscode | Digitaal |
| Uitleencategorie | NIET |
| Filiaal | Amsterdam |
| Uitleenstatus | beschikbaar |